{"id":881,"date":"2026-10-23T00:06:00","date_gmt":"2026-10-22T22:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/textmodus\/"},"modified":"2026-10-23T00:06:00","modified_gmt":"2026-10-22T22:06:00","slug":"textmodus","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/textmodus\/","title":{"rendered":"Textmodus: Wenn der Bildschirm aus Zeichen besteht"},"content":{"rendered":"\n<div id=\"definition\" class=\"wp-block-group gl-def is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"gl-def__label wp-block-paragraph\">Kurz erkl\u00e4rt <span>\u00b7 Retro &amp; DDR-Heimcomputer<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"gl-def__text wp-block-paragraph\">Der Textmodus ist eine Betriebsart der Bildausgabe, bei der der Bildschirm ein Raster aus Zeichenfeldern ist. Das Programm legt f\u00fcr jedes Feld nur einen Zeichencode ab; erst die Hardware macht daraus mit dem Zeichengenerator sichtbare Bildpunkte.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"gl-def__alt wp-block-paragraph\">Auch: Text-Modus, Zeichenmodus, Textbildschirm, Text mode, Zeichenorientierte Bildausgabe<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<figure class=\"gl-anim\" id=\"animation\"><input type=\"checkbox\" class=\"gl-anim__pause\" id=\"gl-pause-textmodus\"><label for=\"gl-pause-textmodus\" class=\"gl-anim__btn\"><span class=\"gl-anim__p\">Animation anhalten<\/span><span class=\"gl-anim__r\">Animation fortsetzen<\/span><\/label><div class=\"gl-anim__stage\"><svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"g-textmodus\" viewBox=\"0 0 640 360\" role=\"img\" aria-labelledby=\"g-textmodus-t g-textmodus-d\">\n<title id=\"g-textmodus-t\">Textmodus: Zeichen statt Bildpunkte<\/title>\n<desc id=\"g-textmodus-d\">Links stehen im Speicher f\u00fcnf Zeichencodes: 48, 41, 4C, 4C und 4F. Nacheinander leuchtet jeder Code auf, der Zeichengenerator in der Mitte macht daraus ein Muster aus 8 mal 8 Punkten, und rechts erscheint auf dem Bildschirm Buchstabe f\u00fcr Buchstabe das Wort HALLO. Danach vergleichen zwei Balken den Speicherbedarf: Ein Textbildschirm mit 40 mal 24 Zeichen braucht 960 Byte, ein Schwarzwei\u00df-Bild mit 320 mal 192 Punkten 7680 Byte \u2013 achtmal so viel.<\/desc>\n<style>\n.g-textmodus{font-family:\"Space Grotesk\",system-ui,sans-serif}\n.g-textmodus .bg{fill:#131823}\n.g-textmodus .h{fill:#e8ebf2;font-size:16px;font-weight:700}\n.g-textmodus .lbl{fill:#aab3c5;font-size:15px}\n.g-textmodus .bx{fill:#242c3d;stroke:#3a4458;stroke-width:1.5}\n.g-textmodus .hl{fill:rgba(255,215,0,.2);stroke:#ffd700;stroke-width:2;opacity:0}\n.g-textmodus .cd{fill:#e8ebf2;font-size:16px;font-family:monospace;font-weight:700;text-anchor:middle}\n.g-textmodus .gb{fill:#07130c}\n.g-textmodus .gr{stroke:#1f3a2c;stroke-width:1}\n.g-textmodus .dot{fill:#7dffa8}\n.g-textmodus .tv{fill:#1d2433}\n.g-textmodus .scr{fill:#07130c}\n.g-textmodus .sc{fill:#7dffa8;font-size:24px;font-family:monospace;font-weight:700}\n.g-textmodus .arr{fill:none;stroke:#aab3c5;stroke-width:2.5;stroke-linecap:round;stroke-linejoin:round}\n.g-textmodus .b1{fill:#ffd700}\n.g-textmodus .b2{fill:#38bdf8}\n.g-textmodus .bv{fill:#e8ebf2;font-size:16px;font-weight:700}\n.g-textmodus .s0{animation:g-textmodus-s0 8s linear infinite}\n.g-textmodus .l0{animation:g-textmodus-l0 8s linear infinite}\n.g-textmodus .s1{animation:g-textmodus-s1 8s linear infinite}\n.g-textmodus .l1{animation:g-textmodus-l1 8s linear infinite}\n.g-textmodus .s2{animation:g-textmodus-s2 8s linear infinite}\n.g-textmodus .l2{animation:g-textmodus-l2 8s linear infinite}\n.g-textmodus .s3{animation:g-textmodus-s3 8s linear infinite}\n.g-textmodus .l3{animation:g-textmodus-l3 8s linear infinite}\n.g-textmodus .s4{animation:g-textmodus-s4 8s linear infinite}\n.g-textmodus .l4{animation:g-textmodus-l4 8s linear infinite}\n.g-textmodus .pH{animation:g-textmodus-pH 8s linear infinite}\n.g-textmodus .pA{animation:g-textmodus-pA 8s linear infinite}\n.g-textmodus .pL{animation:g-textmodus-pL 8s linear infinite}\n.g-textmodus .pO{animation:g-textmodus-pO 8s linear infinite}\n.g-textmodus .bar{transform-box:fill-box;transform-origin:0 50%;animation:g-textmodus-bar 8s ease-out infinite}\n.g-textmodus .btx{animation:g-textmodus-bt 8s linear infinite}\n@keyframes g-textmodus-s0{0%,4%{opacity:0}4.5%,12.5%{opacity:1}13%,100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-l0{0%,7%{opacity:0}8%,98%{opacity:1}100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-s1{0%,13%{opacity:0}13.5%,21.5%{opacity:1}22%,100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-l1{0%,16%{opacity:0}17%,98%{opacity:1}100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-s2{0%,22%{opacity:0}22.5%,30.5%{opacity:1}31%,100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-l2{0%,25%{opacity:0}26%,98%{opacity:1}100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-s3{0%,31%{opacity:0}31.5%,39.5%{opacity:1}40%,100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-l3{0%,34%{opacity:0}35%,98%{opacity:1}100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-s4{0%,40%{opacity:0}40.5%,48.5%{opacity:1}49%,100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-l4{0%,43%{opacity:0}44%,98%{opacity:1}100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-pH{0%,4%{opacity:0}4.5%,12.5%{opacity:1}13%,100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-pA{0%,13%{opacity:0}13.5%,21.5%{opacity:1}22%,100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-pL{0%,22%{opacity:0}22.5%,39.5%{opacity:1}40%,100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-pO{0%,40%{opacity:0}40.5%,98%{opacity:1}100%{opacity:0}}\n@keyframes g-textmodus-bar{0%,52%{transform:scaleX(0)}62%,98%{transform:scaleX(1)}100%{transform:scaleX(0)}}\n@keyframes g-textmodus-bt{0%,60%{opacity:0}63%,98%{opacity:1}100%{opacity:0}}\n@media (prefers-reduced-motion:reduce){.g-textmodus *{animation:none!important}.g-textmodus .pH,.g-textmodus .pO,.g-textmodus .pL,.g-textmodus .s0,.g-textmodus .s2,.g-textmodus .s3,.g-textmodus .s4{opacity:0}.g-textmodus .s1,.g-textmodus .pA,.g-textmodus .l0,.g-textmodus .l1,.g-textmodus .l2,.g-textmodus .l3,.g-textmodus .l4,.g-textmodus .btx{opacity:1}.g-textmodus .bar{transform:none}}\n<\/style>\n<rect class=\"bg\" width=\"640\" height=\"360\" rx=\"18\"\/>\n<text class=\"h\" x=\"36\" y=\"62\">Bildschirmspeicher<\/text>\n<rect class=\"bx\" x=\"36\" y=\"92\" width=\"34\" height=\"34\" rx=\"5\"\/><rect class=\"hl s0\" x=\"36\" y=\"92\" width=\"34\" height=\"34\" rx=\"5\"\/><text class=\"cd\" x=\"53\" y=\"115\">48<\/text><rect class=\"bx\" x=\"74\" y=\"92\" width=\"34\" height=\"34\" rx=\"5\"\/><rect class=\"hl s1\" x=\"74\" y=\"92\" width=\"34\" height=\"34\" rx=\"5\"\/><text class=\"cd\" x=\"91\" y=\"115\">41<\/text><rect class=\"bx\" x=\"112\" y=\"92\" width=\"34\" height=\"34\" rx=\"5\"\/><rect class=\"hl s2\" x=\"112\" y=\"92\" width=\"34\" height=\"34\" rx=\"5\"\/><text class=\"cd\" x=\"129\" y=\"115\">4C<\/text><rect class=\"bx\" x=\"150\" y=\"92\" width=\"34\" height=\"34\" rx=\"5\"\/><rect class=\"hl s3\" x=\"150\" y=\"92\" width=\"34\" height=\"34\" rx=\"5\"\/><text class=\"cd\" x=\"167\" y=\"115\">4C<\/text><rect class=\"bx\" x=\"188\" y=\"92\" width=\"34\" height=\"34\" rx=\"5\"\/><rect class=\"hl s4\" x=\"188\" y=\"92\" width=\"34\" height=\"34\" rx=\"5\"\/><text class=\"cd\" x=\"205\" y=\"115\">4F<\/text>\n<text class=\"lbl\" x=\"36\" y=\"150\">1 Zeichen = 1 Byte<\/text>\n<path class=\"arr\" d=\"M232 109H252M245 103L252 109L245 115\"\/>\n<text class=\"h\" x=\"262\" y=\"62\">Zeichengenerator<\/text>\n<rect class=\"gb\" x=\"262\" y=\"74\" width=\"96\" height=\"96\"\/>\n<path class=\"gr\" d=\"M262 74h96M262 86h96M262 98h96M262 110h96M262 122h96M262 134h96M262 146h96M262 158h96M262 170h96M262 74v96M274 74v96M286 74v96M298 74v96M310 74v96M322 74v96M334 74v96M346 74v96M358 74v96\"\/>\n<path class=\"dot pH\" d=\"M275 75h10v10h-10zM335 75h10v10h-10zM275 87h10v10h-10zM335 87h10v10h-10zM275 99h10v10h-10zM335 99h10v10h-10zM275 111h10v10h-10zM287 111h10v10h-10zM299 111h10v10h-10zM311 111h10v10h-10zM323 111h10v10h-10zM335 111h10v10h-10zM275 123h10v10h-10zM335 123h10v10h-10zM275 135h10v10h-10zM335 135h10v10h-10zM275 147h10v10h-10zM335 147h10v10h-10z\"\/>\n<path class=\"dot pA\" d=\"M299 75h10v10h-10zM311 75h10v10h-10zM287 87h10v10h-10zM323 87h10v10h-10zM275 99h10v10h-10zM335 99h10v10h-10zM275 111h10v10h-10zM335 111h10v10h-10zM275 123h10v10h-10zM287 123h10v10h-10zM299 123h10v10h-10zM311 123h10v10h-10zM323 123h10v10h-10zM335 123h10v10h-10zM275 135h10v10h-10zM335 135h10v10h-10zM275 147h10v10h-10zM335 147h10v10h-10z\"\/>\n<path class=\"dot pL\" d=\"M275 75h10v10h-10zM275 87h10v10h-10zM275 99h10v10h-10zM275 111h10v10h-10zM275 123h10v10h-10zM275 135h10v10h-10zM275 147h10v10h-10zM287 147h10v10h-10zM299 147h10v10h-10zM311 147h10v10h-10zM323 147h10v10h-10zM335 147h10v10h-10z\"\/>\n<path class=\"dot pO\" d=\"M287 75h10v10h-10zM299 75h10v10h-10zM311 75h10v10h-10zM323 75h10v10h-10zM275 87h10v10h-10zM335 87h10v10h-10zM275 99h10v10h-10zM335 99h10v10h-10zM275 111h10v10h-10zM335 111h10v10h-10zM275 123h10v10h-10zM335 123h10v10h-10zM275 135h10v10h-10zM335 135h10v10h-10zM287 147h10v10h-10zM299 147h10v10h-10zM311 147h10v10h-10zM323 147h10v10h-10z\"\/>\n<text class=\"lbl\" x=\"262\" y=\"190\">Code \u2192 8 \u00d7 8 Punkte<\/text>\n<path class=\"arr\" d=\"M372 122H404M397 116L404 122L397 128\"\/>\n<text class=\"h\" x=\"420\" y=\"62\">Bildschirm<\/text>\n<rect class=\"tv\" x=\"414\" y=\"72\" width=\"198\" height=\"104\" rx=\"12\"\/>\n<rect class=\"scr\" x=\"426\" y=\"82\" width=\"174\" height=\"74\" rx=\"6\"\/>\n<text class=\"sc l0\" x=\"444\" y=\"128\">H<\/text><text class=\"sc l1\" x=\"466\" y=\"128\">A<\/text><text class=\"sc l2\" x=\"488\" y=\"128\">L<\/text><text class=\"sc l3\" x=\"510\" y=\"128\">L<\/text><text class=\"sc l4\" x=\"532\" y=\"128\">O<\/text>\n<text class=\"lbl\" x=\"420\" y=\"196\">40 \u00d7 24 Zeichenfelder<\/text>\n<text class=\"lbl\" x=\"36\" y=\"236\">Textmodus, 40 \u00d7 24 Zeichen<\/text>\n<rect class=\"b1 bar\" x=\"36\" y=\"246\" width=\"60\" height=\"22\" rx=\"4\"\/>\n<text class=\"bv btx\" x=\"106\" y=\"263\">960 Byte<\/text>\n<text class=\"lbl\" x=\"36\" y=\"298\">Pixelbild, 320 \u00d7 192 Punkte (schwarzwei\u00df)<\/text>\n<rect class=\"b2 bar\" x=\"36\" y=\"308\" width=\"480\" height=\"22\" rx=\"4\"\/>\n<text class=\"bv btx\" x=\"526\" y=\"325\">7 680 Byte<\/text>\n<\/svg><\/div><figcaption><b>So funktioniert\u2019s:<\/b> Im Bildschirmspeicher stehen nur Zeichencodes. Der Zeichengenerator macht aus jedem Code ein Muster aus 8 \u00d7 8 Punkten, und auf dem Bildschirm erscheint HALLO. Ein Textbildschirm braucht 960 Byte, ein Pixelbild gleicher Gr\u00f6\u00dfe 7680 Byte.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<nav class=\"mag-toc\" aria-label=\"Inhalt\"><details><summary>Inhalt<\/summary><ol><li><a href=\"#bedeutung\">Was ist der Textmodus?<\/a><\/li><li><a href=\"#textmodus-z9001\">Wie funktioniert der Textmodus beim Robotron Z9001?<\/a><\/li><li><a href=\"#vorteile\">Warum war der Textmodus so verbreitet?<\/a><\/li><li><a href=\"#unterschied\">Unterschied: Textmodus, Blockgrafik und ASCII-Grafik<\/a><\/li><li><a href=\"#beispiele\">Textmodus in Spielen auf Player 0o5<\/a><\/li><li><a href=\"#faq\">H\u00e4ufige Fragen<\/a><\/li><li><a href=\"#verwandte-begriffe\">Verwandte Begriffe<\/a><\/li><\/ol><\/details><\/nav>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"bedeutung\">Was ist der Textmodus?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Im Textmodus kennt der Computer keine einzelnen Bildpunkte, sondern nur Zeichenfelder. Der Bildschirm ist in Zeilen und Spalten aufgeteilt, und in jedem Feld steht genau ein Zeichen: ein Buchstabe, eine Ziffer, ein Satzzeichen oder ein Grafiksymbol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das Programm muss sich deshalb nur merken, <em>welches<\/em> Zeichen in welchem Feld steht \u2013 ein Byte pro Feld. Wie das Zeichen aussieht, wei\u00df die Hardware: Ein <strong>Zeichengenerator<\/strong>, meist ein kleiner <a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/rom\/\">Festwertspeicher<\/a>, enth\u00e4lt f\u00fcr jeden Zeichencode ein Punktmuster. Die Bildschaltung liest die Codes aus dem <a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/bildschirmspeicher\/\">Bildschirmspeicher<\/a> und setzt daraus Zeile f\u00fcr Zeile das Bild zusammen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Das Gegenst\u00fcck ist der <strong>Grafikmodus<\/strong>, in dem jedes Pixel einzeln gesetzt wird. Er ist flexibler, braucht aber viel mehr Speicher und Rechenzeit.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"textmodus-z9001\">Wie funktioniert der Textmodus beim Robotron Z9001?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der <a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/robotron-z9001\/\">Robotron Z9001<\/a> arbeitet ab Werk ausschlie\u00dflich im Textmodus. Sein Bild hat 40 Spalten und 24 Zeilen, wahlweise 20 Zeilen. Jedes Zeichen ist 8 \u00d7 8 Bildpunkte gro\u00df, zusammen also 320 \u00d7 192 Punkte \u2013 doch einzeln ansprechen kann ein Programm diese Punkte nicht.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table mag-table\"><table><thead><tr><th>Eigenschaft<\/th><th>Z9001 \u00b7 KC 85\/1 \u00b7 KC 87<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Raster<\/td><td>40 \u00d7 24 Zeichen (oder 40 \u00d7 20)<\/td><\/tr><tr><td>Zeichengr\u00f6\u00dfe<\/td><td>8 \u00d7 8 Bildpunkte<\/td><\/tr><tr><td>Zeichensatz<\/td><td>Buchstaben, Ziffern und Zeichen wie im ASCII-Standard, dazu 128 Grafikzeichen<\/td><\/tr><tr><td>Speicher f\u00fcr den Text<\/td><td>1 Byte pro Feld, 960 Byte f\u00fcr den ganzen Bildschirm<\/td><\/tr><tr><td>Farbe<\/td><td>mit Farbzusatz 8 Vorder- und 8 Hintergrundfarben je Feld, dazu Blinken<\/td><\/tr><tr><td>Pixelgrafik<\/td><td>nur mit seltener Zusatzbaugruppe<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Die Animation oben zeigt den Weg: Im Speicher stehen die Codes 48, 41, 4C, 4C und 4F. Der Zeichengenerator macht aus jedem Code ein 8 \u00d7 8-Muster, und auf dem Bildschirm erscheint HALLO.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"vorteile\">Warum war der Textmodus so verbreitet?<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wenig Speicher:<\/strong> Ein voller Textbildschirm des Z9001 braucht 960 Byte. Ein Schwarzwei\u00dfbild mit 320 \u00d7 192 Punkten br\u00e4uchte 7680 Byte \u2013 achtmal so viel, bei damals 16 KB <a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/arbeitsspeicher\/\">Arbeitsspeicher<\/a> ab Werk.<\/li>\n\n<li><strong>Wenig Rechenarbeit:<\/strong> Um eine Figur zu bewegen, \u00e4ndert ein Programm ein paar Bytes statt Hunderte Bildpunkte.<\/li>\n\n<li><strong>Gut lesbar:<\/strong> Text sieht immer sauber aus, weil die Zeichen fertig gestaltet im Zeichensatz liegen.<\/li>\n\n<li><strong>Billige Hardware:<\/strong> Zeichengenerator und wenig Bildspeicher waren g\u00fcnstiger als eine Grafikkarte.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Der Preis: Alles muss ins Raster passen. Feine Linien, Kurven und weiche Bewegungen sind schwierig. Daraus entstand die <a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/blockgrafik\/\">Blockgrafik<\/a>, bei der Spiele ihre Bilder aus Viertelbl\u00f6cken, Linien und Mustern des Zeichensatzes zusammensetzen.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"unterschied\">Unterschied: Textmodus, Blockgrafik und ASCII-Grafik<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table mag-table\"><table><thead><tr><th>Begriff<\/th><th>Was ist gemeint?<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Textmodus<\/td><td>technische Betriebsart: Die Hardware zeigt ein Raster aus Zeichencodes an<\/td><\/tr><tr><td>Grafikmodus<\/td><td>technische Betriebsart: jeder Bildpunkt wird einzeln gesetzt<\/td><\/tr><tr><td>Blockgrafik<\/td><td>Technik im Textmodus: Bilder aus Grafikzeichen wie Viertelbl\u00f6cken<\/td><\/tr><tr><td>ASCII-Grafik<\/td><td>Gestaltungsstil: Bilder aus gew\u00f6hnlichen Buchstaben und Satzzeichen, auch im Grafikmodus m\u00f6glich<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Heute begegnet dir der Textmodus noch in Konsolen- und Terminalfenstern. Spiele im Zeichen-Look wie Asciiland zeichnen dagegen Pixelgrafik im Browser und ahmen die Optik nur nach \u2013 mehr dazu unter <a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/ascii-grafik\/\">ASCII-Grafik<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"beispiele\">Textmodus in Spielen auf Player 0o5<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"gl-games\"><li class=\"gl-game\"><a class=\"gl-game__img\" href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/duum-z9001-276\/\" tabindex=\"-1\" aria-hidden=\"true\"><img src=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/duum-z9001-1-768x480.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"480\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><div class=\"gl-game__body\"><h3 class=\"gl-game__name\"><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/duum-z9001-276\/\">Duum Z9001<\/a><\/h3><p><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/duum-z9001-276\/\">Duum Z9001<\/a> zeichnet eine echte 3D-Ansicht mit Texturen, T\u00fcren und Geheimg\u00e4ngen nur aus Textzeichen \u2013 auf einem Rechner ohne Grafikkarte.<\/p><p class=\"gl-game__links\"><a class=\"gl-game__play\" href=\"https:\/\/0o5.de\/games\/z9001\/duum\/\" data-s05-cat=\"Glossar\" data-s05-ev=\"Spiel \u00f6ffnen|Duum Z9001\"><svg width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M7 5l12 7-12 7z\" fill=\"currentColor\"\/><\/svg><span>Duum Z9001 spielen<\/span><\/a><a class=\"gl-game__guide\" href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/duum-z9001-276\/\">Zum Guide<\/a><\/p><\/div><\/li><li class=\"gl-game\"><a class=\"gl-game__img\" href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/flugsimulator-z9001-272\/\" tabindex=\"-1\" aria-hidden=\"true\"><img src=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/flugsimulator-z9001-1-768x480.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"480\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><div class=\"gl-game__body\"><h3 class=\"gl-game__name\"><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/flugsimulator-z9001-272\/\">Flugsimulator Z9001<\/a><\/h3><p>Im <a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/flugsimulator-z9001-272\/\">Flugsimulator Z9001<\/a> besteht die ganze DDR-Szenerie aus Grafikzeichen: Linien werden in Teilschritten je Zeichen gezeichnet und mit dem gemischt, was schon im Feld steht.<\/p><p class=\"gl-game__links\"><a class=\"gl-game__play\" href=\"https:\/\/0o5.de\/games\/z9001\/flugsimulator\/\" data-s05-cat=\"Glossar\" data-s05-ev=\"Spiel \u00f6ffnen|Flugsimulator Z9001\"><svg width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M7 5l12 7-12 7z\" fill=\"currentColor\"\/><\/svg><span>Flugsimulator Z9001 spielen<\/span><\/a><a class=\"gl-game__guide\" href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/flugsimulator-z9001-272\/\">Zum Guide<\/a><\/p><\/div><\/li><li class=\"gl-game\"><a class=\"gl-game__img\" href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/steine-z9001-242\/\" tabindex=\"-1\" aria-hidden=\"true\"><img src=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/steine-z9001-1-768x480.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"480\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><div class=\"gl-game__body\"><h3 class=\"gl-game__name\"><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/steine-z9001-242\/\">Steine Z9001<\/a><\/h3><p>In <a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/steine-z9001-242\/\">Steine Z9001<\/a> bestehen Steine und Spielfeld mit 10 \u00d7 20 Feldern nur aus Grafikzeichen ohne Farbe \u2013 so, wie der Textbildschirm des Rechners es hergibt.<\/p><p class=\"gl-game__links\"><a class=\"gl-game__play\" href=\"https:\/\/0o5.de\/games\/z9001\/steine\/\" data-s05-cat=\"Glossar\" data-s05-ev=\"Spiel \u00f6ffnen|Steine Z9001\"><svg width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M7 5l12 7-12 7z\" fill=\"currentColor\"\/><\/svg><span>Steine Z9001 spielen<\/span><\/a><a class=\"gl-game__guide\" href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/steine-z9001-242\/\">Zum Guide<\/a><\/p><\/div><\/li><li class=\"gl-game\"><a class=\"gl-game__img\" href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/platte-z9001-268\/\" tabindex=\"-1\" aria-hidden=\"true\"><img src=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/platte-z9001-1-768x480.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"480\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><div class=\"gl-game__body\"><h3 class=\"gl-game__name\"><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/platte-z9001-268\/\">Platte Z9001<\/a><\/h3><p><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/platte-z9001-268\/\">Platte Z9001<\/a> baut Karte, Plattenbauten und Kombinate aus den Grafikzeichen des Z9001. Die Karte hat 80 \u00d7 44 Felder, ist also gr\u00f6\u00dfer als der Bildschirm mit 40 \u00d7 24 Zeichen \u2013 du siehst immer einen Ausschnitt, und die Karte rollt mit.<\/p><p class=\"gl-game__links\"><a class=\"gl-game__play\" href=\"https:\/\/0o5.de\/games\/z9001\/platte\/\" data-s05-cat=\"Glossar\" data-s05-ev=\"Spiel \u00f6ffnen|Platte Z9001\"><svg width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M7 5l12 7-12 7z\" fill=\"currentColor\"\/><\/svg><span>Platte Z9001 spielen<\/span><\/a><a class=\"gl-game__guide\" href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/platte-z9001-268\/\">Zum Guide<\/a><\/p><\/div><\/li><li class=\"gl-game\"><a class=\"gl-game__img\" href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/asciiland-229\/\" tabindex=\"-1\" aria-hidden=\"true\"><img src=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/asciiland-1-768x480.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"480\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><\/a><div class=\"gl-game__body\"><h3 class=\"gl-game__name\"><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/asciiland-229\/\">Asciiland<\/a><\/h3><p><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/asciiland-229\/\">Asciiland<\/a> zeigt das Gegenst\u00fcck: Das moderne Jump\u2019n\u2019Run baut seine Welt aus leuchtenden Textzeichen, l\u00e4uft aber als Browserspiel mit Parallax-Hintergrund und fl\u00fcssigem Scrollen \u2013 die Zeichen-Optik ist hier ein Stilmittel.<\/p><p class=\"gl-game__links\"><a class=\"gl-game__play\" href=\"https:\/\/0o5.de\/games\/jumpnrun\/asciiland\/\" data-s05-cat=\"Glossar\" data-s05-ev=\"Spiel \u00f6ffnen|Asciiland\"><svg width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M7 5l12 7-12 7z\" fill=\"currentColor\"\/><\/svg><span>Asciiland spielen<\/span><\/a><a class=\"gl-game__guide\" href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/asciiland-229\/\">Zum Guide<\/a><\/p><\/div><\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"faq\">H\u00e4ufige Fragen zu Textmodus<\/h2>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details mag-faq is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Was ist der Unterschied zwischen Textmodus und Grafikmodus?<\/summary>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Im Textmodus speichert der Rechner nur Zeichencodes, und die Hardware zeichnet daraus die Buchstaben. Im Grafikmodus setzt das Programm jeden Bildpunkt selbst \u2013 flexibler, aber speicherhungriger.<\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details mag-faq is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Wie viele Zeichen zeigt der Robotron Z9001?<\/summary>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">40 Zeichen pro Zeile in 24 Zeilen, wahlweise 20 Zeilen. Jedes Zeichen besteht aus 8 \u00d7 8 Bildpunkten.<\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details mag-faq is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Konnte der Z9001 Pixelgrafik?<\/summary>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ab Werk nicht. Bilder entstehen aus 128 Grafikzeichen im Zeichensatz; echte Pixelgrafik gab es nur mit einer seltenen Zusatzbaugruppe.<\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details mag-faq is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Warum braucht der Textmodus so wenig Speicher?<\/summary>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Weil pro Zeichenfeld ein Byte reicht. Beim Z9001 sind das 960 Byte f\u00fcr den ganzen Bildschirm, ein gleich gro\u00dfes Schwarzwei\u00df-Pixelbild br\u00e4uchte 7680 Byte.<\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"verwandte-begriffe\">Verwandte Begriffe<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"gl-rel\"><li><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/blockgrafik\/\"><small>Retro &amp; DDR-Heimcomputer<\/small><b>Blockgrafik<\/b><span>Bilder aus Zeichenfeldern: Was Blockgrafik ist, wie Viertelbl\u00f6cke funktionieren und wie Spiele am Robotron Z9001 so Figuren und sogar 3D-Welten zeichnen.<\/span><\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/bildschirmspeicher\/\"><small>Retro &amp; DDR-Heimcomputer<\/small><b>Bildschirmspeicher<\/b><span>Jede Speicherzelle ein Feld auf dem Bildschirm: Wie der Bildschirmspeicher funktioniert, wo er beim Robotron Z9001 liegt und wie Spiele darin ihr Bild bauen.<\/span><\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/ascii-grafik\/\"><small>Grafik &amp; Sound<\/small><b>ASCII-Grafik (Textgrafik)<\/b><span>Ein @ als Held, # als Wand: Wie ASCII-Grafik Spielwelten aus Textzeichen baut \u2013 und wie sie sich von Blockgrafik und Pixel-Art unterscheidet.<\/span><\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/robotron-z9001\/\"><small>Retro &amp; DDR-Heimcomputer<\/small><b>Robotron Z9001<\/b><span>Der DDR-Heimcomputer aus Dresden: Z9001, KC 85\/1 und KC 87 erkl\u00e4rt \u2013 Technik, Grafik aus Zeichen, Kassette und Spiele, die du heute noch spielen kannst.<\/span><\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/pixel-art\/\"><small>Grafik &amp; Sound<\/small><b>Pixel-Art<\/b><span>Jedes Pixel z\u00e4hlt: Was Pixel-Art ausmacht, wie Figuren mit wenigen Farben entstehen und welche Spiele auf 0o5.de den Retro-Look pflegen.<\/span><\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/rom\/\"><small>Retro &amp; DDR-Heimcomputer<\/small><b>ROM (Festwertspeicher)<\/b><span>Speicher, der ohne Strom nichts vergisst: Was ein ROM ist, welche Arten es gibt und was im Festwertspeicher von Heimcomputern wie dem Robotron Z9001 steckte.<\/span><\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"gl-back\"><a class=\"mag-btn mag-btn--ghost\" href=\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/\">\u2190 Alle 199 Begriffe im Spiele-Glossar<\/a><a class=\"mag-btn mag-btn--play\" href=\"https:\/\/0o5.de\/\" data-s05-cat=\"Glossar\" data-s05-ev=\"Zur Spieleseite|Textmodus\"><svg width=\"18\" height=\"18\" viewBox=\"0 0 24 24\" aria-hidden=\"true\"><path d=\"M7 5l12 7-12 7z\" fill=\"currentColor\"\/><\/svg><span>Zu den Spielen<\/span><\/a><\/p>\n\n\n\n<script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\": \"https:\/\/schema.org\", \"@graph\": [{\"@type\": \"DefinedTerm\", \"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/textmodus\/#begriff\", \"name\": \"Textmodus\", \"description\": \"Der Textmodus ist eine Betriebsart der Bildausgabe, bei der der Bildschirm ein Raster aus Zeichenfeldern ist. Das Programm legt f\u00fcr jedes Feld nur einen Zeichencode ab; erst die Hardware macht daraus mit dem Zeichengenerator sichtbare Bildpunkte.\", \"url\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/textmodus\/\", \"inLanguage\": \"de\", \"inDefinedTermSet\": {\"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/#glossar\"}, \"subjectOf\": {\"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/textmodus\/#richSnippet\"}, \"alternateName\": [\"Text-Modus\", \"Zeichenmodus\", \"Textbildschirm\", \"Text mode\", \"Zeichenorientierte Bildausgabe\"], \"image\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/glossar-textmodus.jpg\"}, {\"@type\": \"DefinedTermSet\", \"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/#glossar\", \"name\": \"Spiele-Glossar von Player 0o5\", \"url\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/\", \"inLanguage\": \"de\", \"publisher\": {\"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/#organization\"}}, {\"@type\": \"WebPage\", \"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/textmodus\/#webpage\", \"about\": {\"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/textmodus\/#begriff\"}, \"mainEntity\": {\"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/textmodus\/#begriff\"}, \"isPartOf\": {\"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/#website\"}, \"speakable\": {\"@type\": \"SpeakableSpecification\", \"cssSelector\": [\".gl-def__text\"]}, \"keywords\": \"textmodus, textmodus grafikmodus unterschied, zeichengenerator, 40 x 24 zeichen, z9001 bildschirm, textbildschirm\", \"mentions\": [{\"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/games\/z9001\/duum\/#spiel\"}, {\"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/games\/z9001\/flugsimulator\/#spiel\"}, {\"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/games\/z9001\/steine\/#spiel\"}, {\"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/games\/z9001\/platte\/#spiel\"}, {\"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/games\/jumpnrun\/asciiland\/#spiel\"}], \"relatedLink\": [\"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/blockgrafik\/\", \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/bildschirmspeicher\/\", \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/ascii-grafik\/\", \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/robotron-z9001\/\", \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/pixel-art\/\", \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/rom\/\"]}, {\"@type\": \"FAQPage\", \"@id\": \"https:\/\/0o5.de\/magazin\/glossar\/textmodus\/#faq\", \"inLanguage\": \"de\", \"mainEntity\": [{\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Was ist der Unterschied zwischen Textmodus und Grafikmodus?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Im Textmodus speichert der Rechner nur Zeichencodes, und die Hardware zeichnet daraus die Buchstaben. Im Grafikmodus setzt das Programm jeden Bildpunkt selbst \u2013 flexibler, aber speicherhungriger.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Wie viele Zeichen zeigt der Robotron Z9001?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"40 Zeichen pro Zeile in 24 Zeilen, wahlweise 20 Zeilen. Jedes Zeichen besteht aus 8 \u00d7 8 Bildpunkten.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Konnte der Z9001 Pixelgrafik?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Ab Werk nicht. Bilder entstehen aus 128 Grafikzeichen im Zeichensatz; echte Pixelgrafik gab es nur mit einer seltenen Zusatzbaugruppe.\"}}, {\"@type\": \"Question\", \"name\": \"Warum braucht der Textmodus so wenig Speicher?\", \"acceptedAnswer\": {\"@type\": \"Answer\", \"text\": \"Weil pro Zeichenfeld ein Byte reicht. Beim Z9001 sind das 960 Byte f\u00fcr den ganzen Bildschirm, ein gleich gro\u00dfes Schwarzwei\u00df-Pixelbild br\u00e4uchte 7680 Byte.\"}}]}]}<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zeichen statt Pixel: Wie der Textmodus funktioniert, warum er so wenig Speicher braucht und wie Spiele auf dem Robotron Z9001 daraus sogar 3D-Welten bauen.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":694,"parent":42,"menu_order":175,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"glossar-begriff","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-881","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=881"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/881\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/42"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-json\/wp\/v2\/media\/694"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/0o5.de\/magazin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}